กุ้งมังกร

ชื่อไทย : กุ้งมังกร
ชื่อสามัญ : Chinese Spiny Lobster , Polyphagus , Stimpsoni , Versicolor Painted
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Panulirus Spp.

ลักษณะทั่วไป
      กุ้งมังกรเป็นกุ้งทะเลขนาดใหญ่ชนิดหนึ่ง จัดอยู่ในครอบครัว Palinuridae พบมากทางชายฝั่งทะเลภาคใต้ฝั่งตะวันตกของประเทศไทย ด้านทะเลอันดามัน ตั้งแต่จังหวัดระนอง พังงา ภูเก็ต กระบี่ ตรัง และสตูล คนทั่วไปมักเรียกชื่อกุ้งชนิดนี้ว่า "กุ้งหัวโขน" ทั้งนี้เพราะลักษณะเด่นของส่วนหัวของกุ้งมังกรมีสีสันลวดลายสวยงาม กุ้งมังกรหรือกุ้งหัวโขนเป็นสัตว์น้ำอีกชนิดหนึ่งที่มีศักยภาพสูงในอนาคต นับเป็นสัตว์น้ำที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจ เนื่องจากความต้องการของตลาดมีมาก ทั้งในประเทศและต่างประเทศ มีราคาค่อนข้างแพง นอกจากจะใช้บริโภคเป็นอาหารแล้ว ยังใช้ทำเครื่องประดับตกแต่งบ้านและเลี้ยงไว้ในตู้ปลาสวยงามได้อีกด้วย
       ลักษณะรูปร่างกุ้งมังกรจะมีขนาดใหญ่กว่ากุ้งชนิดอื่นมาก มีกระดองรูปทรงกระบอก หนวดคู่ที่สองยาวกว่าความยาวของลำตัวมาก โคนหนวดคู่ที่สองไม่อยู่ติดกัน บนแผ่นกลางหนวดมีหนามขนาดใหญ่อยู่ปลายสุด 1 คู่ อยู่ตรงแนวกลางของโคนหนวดคู่ที่ 1 โคนละ 1 หนาม ปล้องท้องเรียบไม่มีร่องขวาง
กลางปล้อง ขอบท้ายของปล้องท้องมีลายสีครีมขวางทุกปล้อง พบทั่วไปตามหาดโคลนทั้งทางด้านอ่าวไทยและทะเลอันดามัน
      ในน่านน้ำของประเทศไทยมีกุ้งมังกรอยู่หลายชนิด ไม่ว่าจะเป็น P.ornatus, P.polyphagus, P. longipes, P.versicolor, P.homarus, P.penicillatus, P.dasypus  ฯลฯ แต่ชนิดที่พบบ่อยคือ

      - กุ้งมังกรประขาว , หัวโขนประขาว , กุ้งมังกรแดง ( Purplish brown spiny lobster Panulirus longipes ) เป็นกุ้งทะเลที่มีขนาดใหญ่ สวยงามมาก สีบริเวณลำตัวมีสีเทาหม่นอมน้ำตาล มีแถบขาวขวางตามปล้องลำตัวและขาเดิน หนวดคู่ยาวจะมีความยาวเป็น 2 เท่าของลำตัว บริเวณหัวจะมีหนามแหลมๆ เต็มไปหมด หนามคู่ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดอยู่หลังตา อาศัยอยู่บริเวณชายฝั่งทะเลอันดามัน ซึ่งกุ้งชนิดนี้จะอยู่ที่พื้นหน้าดินเป็นโคลน หรือโคลนปนเปลือกหอย มักจะชอบซ่อนตัวตามซอกหินกิน
อาหารพวกสัตว์น้ำเล็กๆ ซึ่งเกาะอยู่ตามตะไคร่น้ำ มีความยาวประมาณ 18-30 ซม.

      - กุ้งมังกรประเหลือง ,หัวโขนประเหลือง, กุ้งมังกรยักษ์ (Yello-ring spiny lobster Panulirus ornatus  ) ลำตัวสีน้ำทะเล มีจุดสีส้มประปราย บริเวณเปลือกหัวมีลักษณะแข็งมาก ขาเดินจะมีแถบสีเหลืองคาดขวางลำตัว มีขีดสีเหลืองสั้น 2 ขีด อยู่ด้านข้างของปล้องลำตัว อาศัยอยู่ตามโพรงหิน โพรงปะการัง แต่อยู่ในระดับน้ำลึก และกระแสน้ำค่อนข้างเชี่ยว พบทั่วไปตามบริเวณชายฝั่งมหาสมุทรอินเดีย กินอาหารพวกหอยและสัตว์น้ำที่อยู่ตามพื้นทะเล มีความยาวประมาณ 20-40 ซม.

 

ถิ่นอาศัย
      อยู่ตามพื้นทะเลซึ่งมีโขดหินตามชายทะเล พื้นทรายปนเลน ตามแนวกองหิน และบริเวณรอบเกาะที่มีปะการังหนาแน่นพบว่ามีอยู่มากที่หมู่เกาะ พีพี เกาะไม้ท่อน ภูเก็ต และบริเวณกลางอ่าวไทย
 

อาหาร
      ตัวแมลงหรือตัวอ่อนของสัตว์น้ำที่อยู่ตามพื้นทะเล
 

ประโยชน์
     ใช้บริโภคและเปลือกประดิษฐ์เป็นเครื่องประดับบ้านที่มีราคาแพง เพราะค่อนข้างจะหาดูได้ยาก

เอกสารอ้างอิง
http://www.ku.ac.th/AgrInfo/thaifish/aquatic/aq230.html
http://www.scubanaked.com/lobster.html
http://www.talaythai.com/webboard/archive/index.php/t-55.html
http://www.saveoursea.net/boardsmf/index.php?PHPSESSID=b959d1efbd1df3a03eaee1bd7cd54738&topic=389.msg5255

จัดทำโดย สุทธิศักดิ์ นิลฉิม 47D2125